بازداری واکنشی

REACTIVE INHIBITION

تعریف: بازدار ی واکنشی مقدار مشخصی از خستگی است که هر بار که ارگانیسم پاسخ معینی میدهد بر این مقدار افزوده میشود.

مثال: فرض کنید مرل مشغول یادگیری ماشین نویسی ده انگشتی است. او بی وقفه و بدون استراحت پنج بار کوشش میکند و نمره تعداد کلماتی که در دقیقه میزند به این ترتیب است:33،34،33،31،26 بعد از پانزده دقیقه استراحت ششمین کوشش مدت دار را به عمل می آورد. نمره اش 37 میشود ، یعنی بهترین نمره که تا به حال گرفته است . علت افت اولین مجموعه نمره ها در اواخر مجموعه یا رسیدن آن به فلات را میتوانیم بر اساس بازداری واکنشی تبیین کنیم. با هر کوشش بر بازداری واکنشی ماهیچه های انگشتان مرل اضافه میشود. جهش عملکرد بعد از یک دوره استراحت این امکان را ایجاد میکند که باز داری واکنشی خود به خودی رفع شود و مرل بتواند عملکردش را بهتر کند.

ارتباط ها :

مفهوم بازداری واکنشی را اولین با کلارک هال نظریه پرداز از یادگیری مطرح کرد که در اوایل مطرح شدن روانشناسی رفتارگرا متفکری بسیار با نفوذ بود. هال برای تبیین تعدادی از پدیده های یاد گیری مانند فلات در منحنی های یادگیری ، یاد افزایی ، برتری تمرین فاصله دار بر تمرین بی وقفه بهبود خود بخودی از بازداری واکنشی مدد گرفت.

البته میتوان به کمک مفهومی شناختی یعنی مفهوم توجه ، همین پدیده ها را تبیین کرد. وقتی که  موجودات زنده یاد میگیرند ، باید به جنبه های مربوط به وضعیت محرک توجه کنند. اگر فرد زیاد با محرک سرو کار پیدا کنددچار خستگی میشود و دیگر توجهی به محرک نشان نمیدهد. کمی وقفه خستگی را ازبین میبرد و تا حدودی تازگی ناپایدار وضعیت محرک را به آن باز میگراند. این کار توجه را افزایش میدهد و در نتیجه عملکرد را بالا میبرد . البته هال که رفتار گرا بود مفهوم توجه را قبول نداشت. از این رو تلاش میکرد تا رفتار را از دید رفتار گرایی تبیین کند حال آنکه روانشناسان پیش از او مانند جیمز و  وونت رفتار را بر حسب زندگی روانی هشیار تبیین میکردند.